Kırmızı tavuk biti nasıl bulunur ve kümesten nasıl temizlenir?

Türkiye şartlarında neyi farklı düşünmek gerekir?

Aynı tavsiye Karadeniz'in nemli kıyısında, İç Anadolu'nun kuru kışında ve Akdeniz'in yaz sıcağında aynı sonucu vermez. Sayıları başlangıç kabul edip kümesinizdeki sıcaklık, nem, gün uzunluğu ve hayvan davranışıyla doğrulayın.

Kırmızı akar gündüz çatlaklarda saklanır. Ahşap birleşimleri, tünek altları ve folluk arkaları gece fenerle kontrol edilmeden kümes temiz sanılmamalıdır.

Doğru yerde arayın

Gündüz tünek altı, ahşap birleşimleri, vida başları ve folluk arkasını; gece fener ve beyaz bezle aynı noktaları kontrol edin. Her küçük böceği kırmızı akar sanmayın.

Kümes ve tavuk birlikte ele alınır

Organik kiri çıkarın, erişilemeyen parçayı sökün veya değiştirin. Tavukta kullanılacak ürün kanatlı için ruhsatlı olmalı; doz ve yumurta-et bekleme süresi etiketten okunmalıdır.

Tekrar takvimi

İlk uygulamadan yumurta veya genç evre kurtulabilir. Tarih yazın, etiketteki aralıkta yeniden inceleyin ve gerekiyorsa işlemi tekrarlayın. Rastgele kimyasal karıştırmayın.

Yayılmayı önleyin

Kirli kasa ve ekipmanı başka kümese taşımayın, yeni tavukları karantinada kontrol edin, çalışma ayakkabısını temizleyin. Soluk ibik, gece huzursuzluğu ve verim düşüşünde ağır enfestasyon düşünülür.

Kırmızı akarın yaşam döngüsü çalışma takvimini belirler

Kümes ilk temizlikten sonra temiz görünse bile kırmızı akar bitmiş sayılmaz. Gündüz ahşap birleşimlerini, tünek altlarını, folluk arkasını, vida başlarını ve duvar çatlaklarını inceler; gece fener ve beyaz bir bezle yeniden bakarım. Ürünün etiketindeki tekrar aralığına uyarım, çünkü yumurta veya genç dönem ilk uygulamadan kurtulabilir. Tarihi not eder, erişilemeyen kirli parçaları değiştirir ve kullanılan ekipmanı temizlemeden başka kümese taşımam.

İlaç ya da takviye seçmeden önce belirtilerin sırasını yazarım. Sorun tek tavukta mı, sürünün çoğunda mı; hayvan en son ne zaman normaldi; yeni yem çuvalı, hava değişimi, kümes taşıma, yeni tavuk veya su tüketiminde düşüş oldu mu? Bu sıra, internetteki uzun hastalık listesinden daha fazla işe yarar. Dışkı, göz, ibik, ayak ve kümesin fotoğrafı da veterinerle görüşmek gerektiğinde somut bilgi sağlar.

Belirgin biçimde halsiz tavuğu sakin, kuru, cereyansız fakat havasız olmayan ayrı bir bölmeye alırım. Ayırmak tanı koymak değildir; hayvanın suya ve yeme kavga etmeden ulaşmasını, dışkı ile tüketimin izlenmesini sağlar. Ayrı suluk ve yemlik kullanır, sağlıklı sürüye dönmeden önce elleri ve ayakkabıyı temizlerim. Yazın kapalı bir hasta bölmesi hızla aşırı ısınabilir, kışın ise nem birikebilir; sıcaklık kadar temiz hava da kontrol edilmelidir.

Parazitte önce ürün adını değil, canlının nerede yaşadığını anlamaya çalışırım. Bazısı tavuğun üzerinde kalır, kırmızı akar ise çoğunlukla gündüz çatlaklarda saklanıp gece beslenir. Bu yüzden yalnız hayvana veya yalnız zemine yapılan uygulama eksik kalabilir. Kullanılan ürün kanatlılar için ruhsatlı olmalı; doz, tekrar aralığı, uygulayan kişinin korunması ve varsa yumurta ile et için bekleme süresi etiketten okunmalıdır. Rastgele kimyasal karıştırmak hem tavuğu hem insanı riske atar.

Her müdahaleden sonra yeni bir kontrol zamanı belirlerim. Hafif bir durum sabah-akşam izlenebilir; solunum güçlüğü, kanama, ayağa kalkamama, belirgin karın şişliği, hızla zayıflama veya aynı anda birkaç tavuğun hastalanması günlerce bekletilmemelidir. Etkilenen hayvan sayısı, yem ve su tüketimi, yumurta, hava, dışkı ve yapılan işlemi tek sayfada toplamak hem kendi kararımızı düzeltir hem de veterinere 'tavuk keyifsiz' demekten çok daha işe yarar bilgi verir.

Kümeste sonucu nasıl kontrol ederim?

Aynı kontrol sırasını kullanır ve bir seferde tek şeyi değiştiririm. Böylece sonuç anlık izlenime değil kayda dayanır.

Tavukları sabah serinliğinde, yemleme sırasında ve gece ayrı ayrı gözleyin.
Güçsüz hayvanı ayırın; suya, yeme ve uygun sıcaklığa kolay ulaşmasını sağlayın.
Yem, su, dışkı, solunum, ibik rengi ve ağırlık değişimini not edin.
Parazit şüphesinde kümese gece fenerle bakın.
Sonucu anlayabilmek için aynı anda birçok şeyi değiştirmeyin.
Solunum güçlüğü, ayağa kalkamama veya hızlı kötüleşmede veterineri bekletmeyin.

Yazar

Piotr Markot

Kümes hayvanı yetiştiricisi. Ben Piotr Markot, kümes hayvanı yetiştiricisiyim. Kendi sürümde gördüklerimi teknik kaynaklarla karşılaştırarak yazıyorum. Türkiye bölümlerinde iklimi ve yerel kullanım dilini ayrıca dikkate alıyorum; hastalık şüphesinde son söz veteriner hekimindir.