Yuvarlanır folluk: kurulum, alıştırma ve sorunlar

Otomatik follukta asıl işi eğimli taban yapar

Yumurtayı toplama bölümüne yuvarlayan follukların çoğunda motor yoktur. Tavuk yumurtladıktan sonra yumurta eğimli tabandan korunaklı bölüme geçer. Böylece üzerine basılması, kirlenmesi veya gagalanması azaltılabilir. Fakat tavuk folluğu kullanmıyorsa ya da yumurta tabanda kalıyorsa mekanizmanın adı tek başına bir fayda sağlamaz.

Önce mevcut kaybı görün. Yumurtalar sert zeminde mi kırılıyor, kirli ayaklarla mı lekeleniyor, yoksa kabuk baştan ince mi oluşuyor? Sonuncusunda yalnızca yeni folluk almak çözüm olmaz. Yem, hayvanın durumu ve kabuk sorunu ayrıca incelenir. Yuvarlanan yumurtanın toplama yerine sağlam ulaşması, kabuğun neden zayıf olduğunu açıklamaz.

Toplama bölümünü yalnızca boşken denemeyin. Birkaç yumurta biriktiğinde yeni gelen yumurtanın diğerlerine çarpıp çarpmadığını, geçişin daralıp daralmadığını ve kapağın rahat açıldığını kontrol edin. Farklı boyuttaki yumurtaları da değerlendirin. Bir modelde yolun elle çalışması, tavuk yumurtladığında bütün geçişlerin doğru olacağını göstermez. Sonucu gerçek kullanımda izleyin; kırılan yumurtayı ve nerede kırıldığını ayrı kaydedin. Üreticinin temizlik ve toplama talimatı bu kontrolde esas alınmalı.

Satın almadan önce ölçü alın

Yetişkin tavukların büyüklüğünü, kümes içindeki geçiş yolunu ve folluğun yerini birlikte düşünün. Ürünün dış genişliği, tavuğun içeride kullanabileceği genişlikle aynı değildir. Toplama kapağı açıldığında önünde elinizi rahatça hareket ettirebilmelisiniz. Boş kümeste sığan bir ürün, yemlik ve hayvanlar yerindeyken dar bir geçit yaratabilir.

Önden veya arkadan toplama seçeneği varsa kümesin düzenine uygun olanı seçin. Dışarıdan toplama pratik olabilir; bağlantının sağlamlığı, yağmurun girişi ve yırtıcıların ulaşabileceği boşluklar yine kontrol edilir. Ortak folluk ile ayrı bölmeli modelin kapasitesini aynı şekilde saymayın. Seçtiğiniz modelin açıklamasını okuyun ve kullanım sırasında bekleyen, kovulan tavuk olup olmadığına bakın.

Montajda sabitlik ve güvenli giriş

Tavuk içeri adım attığında folluk sallanmamalı. Bağlantıları üreticinin tarifine göre yapın; keskin kenarları, açıkta kalan uçları ve toplama bölümünün birleşimlerini kontrol edin. Tabanın eğimi ürünün çalışma düzeninin parçasıdır. Yumurta hızlı gitsin diye rastgele takoz eklemek, yumurtayı sert bir noktaya çarptırabilir.

Yerden yükseklik her model ve her tavuk için aynı olmak zorunda değil. Duvara asılan, ayaklı veya başka bir düzene yerleştirilen follukların montajı farklıdır. Büyük, yaşlı ya da hareketi kısıtlı tavuk için giriş kolay olmalı. Basamak kayıyorsa veya önünde başka tavuk bekliyorsa hayvan yerdeki köşeyi seçebilir. Ürünü yükseltmek kadar ulaşılabilir yapmak da önemlidir.

Altlık mekanizmayı durdurmamalı

Modelin istediği taban malzemesini kullanın. Yuvarlanır folluklarda özel mat bulunabilir; üzerine kalın saman koymak yumurtanın ilerlemesini engelleyebilir. Alıştırma için geçici malzeme öneriliyorsa bunun miktarını ve ne zaman kaldırılacağını ürünün talimatından öğrenin. Geleneksel folluğun bütün düzenini eğimli modele taşımayın.

Matı çıkardıktan sonra doğru yönde, düz ve yerinde takın. Bir kıvrım küçük yumurtayı durdurabilir. Temizlikten sonra sadece kapağı kapatmakla yetinmeyin; mekanizma yeniden denenmeli. Daha kolay kayıyor diye tavukların tutunamayacağı bir yüzeyle değiştirmek de iyi bir çözüm değildir. Ayakların güvenliği ile yumurtanın yolu birlikte korunmalıdır.

Kendi yumurtalarınızla yol testi

Kurulum bittiğinde sağlam yumurtaları yavaşça yumurtlama alanına bırakın. Sürüde karşılaşılan farklı boyları deneyin; genç tavukların küçük yumurtası büyük yumurtadan başka bir yerde takılabilir. Yumurtayı yüksekten atmayın. Amaç düşmeye dayanıklılık denemek değil, normal yol boyunca nerede durduğunu veya çarptığını görmektir.

Toplama bölümünde yumurta varken de deneyin. İlk yumurta sağlam ulaşırken sonraki yumurtalar birbirine vurabilir. Bölüm doldukça zarar oluşuyorsa toplama aralığı ve kapasite gözden geçirilir. Bir defalık başarılı test günlük toplamanın ve kontrolün yerini tutmaz. Yumurtaların ulaştığı bölümde kir, tüy veya kırık kalmamalıdır.

Alıştırmayı tavuğun davranışından okuyun

Folluğu sakin, korunmuş ve kolay ulaşılır bir yere koyun. Giriş perdesi varsa üreticinin alıştırma yöntemini izleyin. Tavuk yaklaşırken geri dönüyorsa girişin dar olup olmadığına, basamağa, ışığa ve başka bir tavuğun yolu kesmesine bakın. Sadece “alışmadılar” demek yerine nerede durduklarını görmek işe yarar.

Rakip yumurtlama köşelerini düzenleyebilirsiniz; ancak yeni folluğu tanımayan bütün tavukların eski yerini bir anda kapatmak doğru başlangıç olmayabilir. Yumurtlamak üzere olan tavuğu kovalamayın veya kutunun içine zorla hapsetmeyin. Her hayvan aynı gün kabul etmez. Kullanımı, yerde bulunan yumurtaları ve kapıda beklemeyi birlikte takip edin; belli bir gün sayısında başarı sözü vermeyin.

Soruna göre kontrol tablosu

Bir değişiklik yapıp sonucu yeniden gözleyin. Takılan yumurtayı çözmek için daha fazla saman eklemek sorunu artırabilir. Keskin veya kırılmış parça varsa kullanım durdurulup güvenli hale getirilir. Kırık yumurtayı sırf yeni follukta kırıldığı için kuluçkaya uygun saymayın.

Yağmur, yaz sıcağı ve günlük bakım

Yağışlı günlerde folluğa giden yolu kontrol edin. Çamur ayaklarla içeri taşınır; kuru çatı tek başına matı temiz tutmaz. Dışarı uzanan toplama bölümü yandan gelen yağmurdan korunmalı. Suluktan sıçrayan suyu da hesaba katın. Temizlikten sonra ıslak matı hemen kapalı yere sıkıştırmak yerine malzemenin bakım talimatını izleyin.

Yazın metal bir kutu doğrudan güneşte ısınabilir. Tavukların kullandığı saatlerde yerin gerçek durumuna bakın. Gölge ve hava hareketi sağlarken yağmuru içeri almamaya çalışın. Kışın ise toplanmadan bekleyen yumurtaların durumunu gözden geçirin. Türkiye’de her kümes aynı koşullarda değildir; sahildeki nem ile iç bölgelerdeki soğuk için aynı düzeni ezbere kurmayın.

Faydayı gerçek kayıpla karşılaştırın

Örnek kayıt başlıkları: folluktaki yumurta, yerdeki yumurta, kırık, kirli ve temizlik süresi. Değişim öncesi ve sonrası aynı sayıda yumurtlayan tavukla karşılaştırma yapın. Sürüye yeni genç tavuklar katılmışsa artan toplamın tamamını folluğa bağlamayın. Sağlam kullanılabilir yumurta ile yalnızca toplanan toplam farklı sonuçlardır.

Satın alma kararında yedek mat, bakım ve toplama kolaylığını da düşünün. Mevcut folluk kuru, tavuklarca kabul edilmiş ve az kayıplıysa değişimin getirisi küçük olabilir. Çok kırık yaşanan kümeste ise doğru kurulum yararlı olabilir. Seçimi ürünün isminden değil, hangi sorunu çözdüğünden yapın.

Yedek parça ve temizlik erişimi

Satın almadan önce matın çıkarılma yoluna, toplama bölümünün açılmasına ve yedek parçaya bakın. Duvara montajdan sonra çıkarılamayan bir parça, boş ürün fotoğrafında kolay temizleniyor görünebilir. Kendi kümesinizde kapağın açılacağı alanı ölçün. Matı değiştirmek için bütün folluğu sökmek gerekip gerekmediğini de öğrenin.

Arıza olduğunda üreticiye model adı, fotoğraf ve testte yumurtanın durduğu nokta ile başvurun. Girişin genişliği, farklı yumurta boyları ve doluluk bilgisi sorunu açıklamaya yardım eder. Rastgele parça eklemek yerine doğru yedek parçayı kullanın. Onarım sırasında hayvanlara güvenli bir yumurtlama yeri sağlayın.