Tavuklar ne zaman yumurtlamaya başlar? Yaş, belirtiler ve ırk tablosu

Türkiye şartlarında neyi farklı düşünmek gerekir?

Aynı tavsiye Karadeniz'in nemli kıyısında, İç Anadolu'nun kuru kışında ve Akdeniz'in yaz sıcağında aynı sonucu vermez. Sayıları başlangıç kabul edip kümesinizdeki sıcaklık, nem, gün uzunluğu ve hayvan davranışıyla doğrulayın.

İlkbahar civcivleri ile sonbaharda büyüyen yarkalar aynı yaşta yumurtaya başlamayabilir. Gün uzunluğu, büyütme yemi ve vücut gelişimi birlikte değerlendirilmelidir.

Gerçekçi yaş aralığı

Hafif yumurtacı hatlar çoğunlukla 18–22 haftada, iri ve yavaş ırklar 24–30 haftada başlayabilir. Sonbaharda büyüyen, hastalık geçiren veya yeterli yem tüketmeyen yarka daha geç başlayabilir. Aynı gün çıkan iki tavuk bile aynı tarihte yumurtlamaz.

Yaklaşan yumurtanın işaretleri

İbik ve sakal büyüyüp kızarır, leğen kemikleri açılır, yarka follukları araştırır ve bazen yaklaşınca çömelir. Tek işaret yarın yumurta garantisi değildir. Değişimi birkaç hafta izlemek daha doğrudur.

Yem ve ışık

Yarka dönemine uygun büyütme yemi kullanılmalı; yüksek kalsiyumlu yumurta yemine çok erken geçilmemelidir. Yapay ışık plansız artırılmaz. Vücut gelişimi zayıfsa ışıkla üretimi zorlamak sorunu büyütebilir.

Ne zaman araştırmalı?

Irk aralığı belirgin biçimde geçtiyse yaş kaydını, ağırlığı, yem tüketimini, parazitleri, hastalık belirtilerini ve folluk dışı yumurtaları kontrol edin. Küçük, soluk veya zayıflayan yarka yalnız vitaminle geçiştirilmemelidir.

Karar vermeden önce saha notları

Bir ekipman almadan önce tavuğun günlük yolunu düşünürüm: tünekten suya, yemliğe, gezinti alanına, folluğa ve akşam yeniden tüneğe. Bu yol üzerinde dar bir kapı, çamurlu bir bölüm, karanlık bir köşe veya baskın tavukların tuttuğu tek yemlik varsa sorun sayıdan önce düzendedir. Yerleşimde yapılacak küçük bir değişiklik bazen yeni bir kümes parçasından daha fazla işe yarar.

Kayıt tutmak çiftliği büroya çevirmek demek değildir. Her gün tavuk sayısı, yumurta, yaklaşık yem tüketimi, ölüm veya kesim, hastalık belirtisi, olağan dışı hava ve yapılan değişiklik için tek satır yeter. Üretim düştüğünde bu satırlar mevsimsel değişimle kalıcı sorunu ayırır. Kayıt yoksa insan son kötü günü çok iyi hatırlar ama düşüşün üç hafta önce başladığını kolayca unutur.

Türkiye'de kullanılabilir alan bölgeye ve mevsime göre değişir. Karadeniz'de çamur, İç ve Doğu Anadolu'da uzun soğuk dönem, Ege ile Akdeniz'de yaz gölgesi aynı metrekareyi farklı hale getirir. Kuru altlık, yağmurdan korunan bölüm, hava çıkışı ve birden fazla kaynak noktası birlikte planlanmalıdır. Kümesi sıcak tutmak için her deliği kapatmak nemi ve amonyağı içeride tutar; iyi yönetim her zaman temiz havayla başlar.

Yerleşim değişikliğine birkaç gün süre tanırım. Yeni folluk veya yemlik ilk gün az kullanıldı diye hemen başarısız sayılmaz. Bu sırada çoğunluğa değil geride kalan hayvana bakmak gerekir. Baskın tavuk yeni düzeni hızla çözer; genç, küçük veya çekingen olan ise erişimdeki hatayı önce gösterir. Bu hayvanlar kovalanmadan yem yiyebiliyor, su içebiliyor, folluğa girebiliyor ve akşam tüneğe çıkabiliyorsa düzen büyük olasılıkla doğru yöndedir.

Kümeste sonucu nasıl kontrol ederim?

Aynı kontrol sırasını kullanır ve bir seferde tek şeyi değiştiririm. Böylece sonuç anlık izlenime değil kayda dayanır.

Sadece tavukların gerçekten kullanabildiği alanı ölçün.
Kalabalık gruplarda birden fazla yemlik ve suluk noktası hazırlayın.
Kümesi sabah, yemleme ve tünek zamanı olmak üzere farklı saatlerde kontrol edin.
Yeni altlık eklemeden önce ıslaklığın kaynağını bulun.
Tavuk sayısı, yumurta, yem ve önemli olayları düzenli kaydedin.
Bir değişikliği birkaç gün izleyip sonucu görmeden yenisini eklemeyin.

Yazar

Piotr Markot

Kümes hayvanı yetiştiricisi. Ben Piotr Markot, kümes hayvanı yetiştiricisiyim. Kendi sürümde gördüklerimi teknik kaynaklarla karşılaştırarak yazıyorum. Türkiye bölümlerinde iklimi ve yerel kullanım dilini ayrıca dikkate alıyorum; hastalık şüphesinde son söz veteriner hekimindir.

İlgili konular