Kuluçka birinci günden önce başlar

Kuluçkalık yumurta nasıl seçilir ve makineye kadar saklanır?

Çıkım başarısı yumurta makineye girmeden başlar. Sağlıklı anaç, normal kabuk, kısa ve dengeli saklama; kötü yumurtayı ayarla kurtarmaya çalışmaktan daha etkilidir.

Ahşap bir masada kuluçka için yumurta seçme

Türkiye şartlarında neyi farklı düşünmek gerekir?

Aynı tavsiye Karadeniz'in nemli kıyısında, İç Anadolu'nun kuru kışında ve Akdeniz'in yaz sıcağında aynı sonucu vermez. Sayıları başlangıç kabul edip kümesinizdeki sıcaklık, nem, gün uzunluğu ve hayvan davranışıyla doğrulayın.

Yazın yumurtayı serin tutmak, kışın donmasını önlemek gerekir. Kuluçkalık yumurta buzdolabına konmaz; mümkün olan en kısa sürede makineye alınır.

Anaç grubu

Horoz oranı, sağlık, yem ve son döllülük bilinmelidir. Çok genç, hasta veya ağır stres yaşamış anaçların yumurtası ilk tercih olmaz.

Yumurta seçimi

Grup için normal boy, oval şekil, temiz ve sağlam kabuk seçin. Saç teli çatlağı, çok iri-yuvarlak-uzun, kaba gözenekli veya sertçe yıkanmış yumurtayı ayırın.

Saklama

Sivri uç aşağı, serin ve sabit yerde, mümkün olduğunca kısa tutun. Buzdolabı kullanılmaz. Birkaç günden uzun beklemede düzenli hafif eğim değişikliği yapılır.

Makineye geçiş

Tarihi kurşun kalemle yazın, yumurtayı terletmeden oda şartına kademeli getirin ve önceden dengelenmiş makineye yerleştirin.

Güzel yumurta değil, uygun yumurta seçilir

Damızlık sürü için normal büyüklükte, düzgün şekilli, temiz ve sağlam kabuklu yumurtayı seçerim. Aşırı büyük, yuvarlak, çok uzun, kaba gözenekli veya saç teli çatlaklı yumurtayı ayırırım. Sertçe yıkamak kabuğun koruyucu tabakasına zarar verebilir. Tarihi kurşun kalemle yazar, sivri ucu aşağıda serin ve sabit yerde kısa süre saklar, makineye girmeden önce terleme yapmayacak şekilde oda şartlarına gelmesini beklerim.

Makinenin ekranındaki tek rakam, bütün yumurtaların aynı şartta olduğu anlamına gelmez. Yumurtalar gelmeden önce makineyi boş çalıştırır, güvenilir ikinci cihazı yumurtanın orta yüksekliğine koyar ve ısıtıcıya, fana, kapağa ve köşelere yakın noktaları karşılaştırırım. Fark belirginse önce yerleşimi ve hava dolaşımını düzeltirim. Embriyo birkaç gün yanlış ısı aldıktan sonra sensörü suçlamak geç kalınmış bir teşhistir.

Her çıkım için küçük bir kayıt sayfası tutmak gerekir: yumurtanın geldiği sürü, bekleme süresi, makineye giriş tarihi, oda sıcaklığı, cihaz okumaları, çevirme, ışıkla kontrol, çıkım saati ve sonuç. Böylece boş yumurta, erken embriyo ölümü ve kabuğu kıramayan civciv aynı torbaya atılmaz. Bir sonraki denemede neyi değiştireceğimizi ancak başarısızlığın hangi aşamada toplandığını bilirsek seçebiliriz.

Makinenin bulunduğu oda da sistemin parçasıdır. Yazın güneş alan duvar, sobanın yanı, kalorifer üstü, kapı cereyanı veya sık çalışan klima termostatı sürekli uğraştırır. Kıyıdaki nemli oda ile kuru bir iç bölge odasında su kabı aynı sonucu vermez. Ayarı küçük adımlarla; doğrulanmış ölçüm, hava boşluğu, yumurta ağırlık kaybı ve önceki çıkım deseni üzerinden yapmak gerekir.

Çıkım bittikten sonra başarısız yumurtaları ancak hijyenik çalışabilecek ve gördüğümüzü sınırlı da olsa yorumlayabileceksek inceleriz. Berrak yumurta, erken ölüm, geç ölüm, yanlış pozisyon ve kabuğu delmiş civciv ayrı kaydedilmelidir. Makineyi kullanım talimatına göre temizleyip tamamen kurutmadan yeni yumurta koymam. Kayıtlara bakmak için verilen bir günlük ara, aynı ayarla hemen yeni parti başlatıp sonucun kendiliğinden değişmesini beklemekten daha değerlidir.

Aynı model makineyi kullanan iki kişinin farklı sonuç alması şaşırtıcı değildir. Yumurtanın büyüklüğü, anaç yaşı, rakım, oda şartı, elektrik kesintisi ve kapağın açılma sıklığı sonucu değiştirir. Bu yüzden internetteki başarılı ayarı başlangıç noktası kabul ederim, reçete değil. Kendi cihazım için doğrulanmış ölçüm ve birkaç düzenli çıkım kaydı oluştuğunda, rastgele tavsiyeden çok daha güvenilir bir çalışma aralığım olur.

Kümeste sonucu nasıl kontrol ederim?

Aynı kontrol sırasını kullanır ve bir seferde tek şeyi değiştiririm. Böylece sonuç anlık izlenime değil kayda dayanır.

  • Makineyi yumurtalar gelmeden en az 24 saat boş çalıştırın.
  • Termometre ve higrometreyi referans bir cihazla karşılaştırın.
  • Ölçümü kapağın altında değil yumurtanın orta yüksekliğinde yapın.
  • Sıcaklık, nem, çevirme, ışıkla kontrol ve çıkım günlerini kaydedin.
  • Son üç günde kapağı gereksiz yere açmayın.
  • Bir çıkımı tek civcive göre değil, bütün sonucun desenine göre değerlendirin.
Piotr Markot, kümes hayvanı yetiştiricisi

Yazar

Piotr Markot

Kümes hayvanı yetiştiricisi. Ben Piotr Markot, kümes hayvanı yetiştiricisiyim. Kendi sürümde gördüklerimi teknik kaynaklarla karşılaştırarak yazıyorum. Türkiye bölümlerinde iklimi ve yerel kullanım dilini ayrıca dikkate alıyorum; hastalık şüphesinde son söz veteriner hekimindir.

Sık sorulan sorular

Yumurta yıkanır mı?

Sert yıkama yerine temiz yumurta seçilir.

Buzdolabında saklanır mı?

Hayır.

Ne kadar bekler?

Mümkün olduğunca kısa; süre uzadıkça çıkım düşer.

Çok iri yumurta iyi mi?

Genellikle normal boy ve şekil tercih edilir.

Kaynaklar ve teknik dayanak

Hâlâ sorunuz mu var?

Yaş, tavuk sayısı, kümes şartı, yem ve olayların sırasını yazarak sorunu bağlamıyla anlatabilirsiniz.