Kuluçka makinesi sıcaklığı doğru nasıl ölçülür?

Türkiye şartlarında neyi farklı düşünmek gerekir?

Aynı tavsiye Karadeniz'in nemli kıyısında, İç Anadolu'nun kuru kışında ve Akdeniz'in yaz sıcağında aynı sonucu vermez. Sayıları başlangıç kabul edip kümesinizdeki sıcaklık, nem, gün uzunluğu ve hayvan davranışıyla doğrulayın.

Ucuz makinelerde kapağa, fana ve ısıtıcıya yakın noktalar farklı ölçebilir. Yumurtalar gelmeden önce birkaç noktada ve yumurta yüksekliğinde test yapın.

Prob yüksekliği

Uç, yumurtanın orta yüksekliğinde olmalı; kabuğa, duvara veya ısıtıcıya değmemelidir. Fanlı ve fansız makinede ölçüm anlamı farklıdır.

Kalibrasyon

Çalışma sıcaklığında güvenilir referansla karşılaştırın ve stabil olması için süre verin. Sabit fark varsa ofseti kaydedin veya ayarı düzeltin.

Çok nokta testi

Orta, kenar, üst ve altı karşılaştırın. Rotasyon plansız yapılmamalı ve kötü hava dağılımını gizlememelidir.

Jel prob yöntemi

Küçük jel şişesi hava dalgalanmasını yavaşlatıp yumurta kütlesine benzer tepki verir; yine de referans ve doğru yerleşim gerektirir.

Probun yeri ölçümün anlamını değiştirir

Duvara yapışık veya ısıtıcıya çok yakın prob yumurtayı değil makinenin bir noktasını ölçer. Ucu yumurtanın orta yüksekliğinde olmalı ve kabuğa değmemelidir. Küçük jel şişesine yerleştirilen prob, ani hava değişimlerini yavaşlatarak yumurta kütlesine daha yakın bir tepki verir. Yine de referans termometreyle karşılaştırma ve farklı noktalarda test şarttır; ekranda sabit duran yanlış sayı güvenilir değildir.

Makinenin ekranındaki tek rakam, bütün yumurtaların aynı şartta olduğu anlamına gelmez. Yumurtalar gelmeden önce makineyi boş çalıştırır, güvenilir ikinci cihazı yumurtanın orta yüksekliğine koyar ve ısıtıcıya, fana, kapağa ve köşelere yakın noktaları karşılaştırırım. Fark belirginse önce yerleşimi ve hava dolaşımını düzeltirim. Embriyo birkaç gün yanlış ısı aldıktan sonra sensörü suçlamak geç kalınmış bir teşhistir.

Her çıkım için küçük bir kayıt sayfası tutmak gerekir: yumurtanın geldiği sürü, bekleme süresi, makineye giriş tarihi, oda sıcaklığı, cihaz okumaları, çevirme, ışıkla kontrol, çıkım saati ve sonuç. Böylece boş yumurta, erken embriyo ölümü ve kabuğu kıramayan civciv aynı torbaya atılmaz. Bir sonraki denemede neyi değiştireceğimizi ancak başarısızlığın hangi aşamada toplandığını bilirsek seçebiliriz.

Makinenin bulunduğu oda da sistemin parçasıdır. Yazın güneş alan duvar, sobanın yanı, kalorifer üstü, kapı cereyanı veya sık çalışan klima termostatı sürekli uğraştırır. Kıyıdaki nemli oda ile kuru bir iç bölge odasında su kabı aynı sonucu vermez. Ayarı küçük adımlarla; doğrulanmış ölçüm, hava boşluğu, yumurta ağırlık kaybı ve önceki çıkım deseni üzerinden yapmak gerekir.

Çıkım bittikten sonra başarısız yumurtaları ancak hijyenik çalışabilecek ve gördüğümüzü sınırlı da olsa yorumlayabileceksek inceleriz. Berrak yumurta, erken ölüm, geç ölüm, yanlış pozisyon ve kabuğu delmiş civciv ayrı kaydedilmelidir. Makineyi kullanım talimatına göre temizleyip tamamen kurutmadan yeni yumurta koymam. Kayıtlara bakmak için verilen bir günlük ara, aynı ayarla hemen yeni parti başlatıp sonucun kendiliğinden değişmesini beklemekten daha değerlidir.

Aynı model makineyi kullanan iki kişinin farklı sonuç alması şaşırtıcı değildir. Yumurtanın büyüklüğü, anaç yaşı, rakım, oda şartı, elektrik kesintisi ve kapağın açılma sıklığı sonucu değiştirir. Bu yüzden internetteki başarılı ayarı başlangıç noktası kabul ederim, reçete değil. Kendi cihazım için doğrulanmış ölçüm ve birkaç düzenli çıkım kaydı oluştuğunda, rastgele tavsiyeden çok daha güvenilir bir çalışma aralığım olur.

Kümeste sonucu nasıl kontrol ederim?

Aynı kontrol sırasını kullanır ve bir seferde tek şeyi değiştiririm. Böylece sonuç anlık izlenime değil kayda dayanır.

Makineyi yumurtalar gelmeden en az 24 saat boş çalıştırın.
Termometre ve higrometreyi referans bir cihazla karşılaştırın.
Ölçümü kapağın altında değil yumurtanın orta yüksekliğinde yapın.
Sıcaklık, nem, çevirme, ışıkla kontrol ve çıkım günlerini kaydedin.
Son üç günde kapağı gereksiz yere açmayın.
Bir çıkımı tek civcive göre değil, bütün sonucun desenine göre değerlendirin.

Yazar

Piotr Markot

Kümes hayvanı yetiştiricisi. Ben Piotr Markot, kümes hayvanı yetiştiricisiyim. Kendi sürümde gördüklerimi teknik kaynaklarla karşılaştırarak yazıyorum. Türkiye bölümlerinde iklimi ve yerel kullanım dilini ayrıca dikkate alıyorum; hastalık şüphesinde son söz veteriner hekimindir.