Tavuklar ne yer? Güvenli yiyecekler ve verilmemesi gerekenler

Karar vermeden önce saha notları

Yem çuvalının önündeki büyük yazı tek başına yeterli değildir. Etikette ürünün yumurta tavuğu, civciv ya da piliç için olup olmadığına; tam yem mi, tamamlayıcı yem mi olduğuna; ham protein, kalsiyum, üretim tarihi ve saklama koşullarına bakarım. Aynı rafta duran iki ürünün biri doğrudan verilebilirken diğeri tahılla belirli oranda karıştırılmak zorunda olabilir. Bu ayrım kaçırıldığında ortaya çıkan sorun çoğu zaman vitamin eksikliği sanılır, oysa rasyon baştan dengeli kurulmamıştır.

Bir yemi bir günde değerlendirmem. Yedi ila on dört gün boyunca verilen miktarı, saçılan yemi, su tüketimini, dışkıyı, vücut kondisyonunu ve yumurtayı birlikte izlerim. Hava çok sıcaksa veya sürü tüy değiştiriyorsa verim zaten oynar. Marka değiştirirken eski ve yeni yemi birkaç gün karıştırmak, tavuğun yalnızca farklı koku ya da pelet yapısı yüzünden yemi reddetmesini önler. Aynı dönemde birkaç takviye eklersem hangisinin işe yaradığını anlayamam.

Su, besleme programının görünmeyen yarısıdır. Yazın güneşte ısınan, kışın donan ya da yosunlanan suluk iyi bir yemi bile boşa çıkarır. Suluğu gölgede tutmak, düzenli yıkamak ve çekingen tavukların da ulaşabileceği ikinci bir nokta kurmak gerekir. Mısır, ekmek ve mutfak artıkları küçük ikram olarak kalmalı; tam yemin yerini aldıklarında protein, aminoasit, vitamin ve mineral yoğunluğunu sessizce düşürürler.

Sonuç beklediğim gibi değilse aynı anda tek şeyi değiştirir ve tarihini yazarım. Yem değişimiyle vitamin, ışık süresi ve kümes düzeni aynı haftaya denk gelirse neyin etkili olduğunu anlayamam. Açılan çuvalın etiket fotoğrafını, parti numarasını ve yaklaşık tüketim süresini saklamak da işe yarar. Yeni çuvaldan sonra birkaç hayvanda aynı belirti görülürse üreticiye, satıcıya veya veterinere somut bilgi verebiliriz; yalnızca 'bu yem farklı geldi' demekten çok daha değerlidir.